The Urban Woods: tien woonlagen hout en een dak vol groen

“Je voelt meteen dat dit anders is,” zegt architect Dennis Hauer van Urban Climate Architects, terwijl hij door de centrale entree loopt. De houten wand van gerecyclede pallets, de zichtbare houten kolommen en plafonds: overal laat het gebouw zien waar het voor staat. Biobased, circulair en natuurinclusief bouwen zijn hier geen marketingtermen, maar letterlijk zichtbaar in elke verdieping.

Het woongebouw bestaat uit tien lagen houtbouw bovenop een betonnen kelder. In die kelder komen onder meer een fietsenstalling, fitnessruimte, wasserette en gezamenlijke werkplekken. Op het dak ontstaat een gedeelde groene buitenruimte met een fraai uitzicht over het centrum van Delft aan de ene kant en het groen van de Delftse Hout aan de andere kant.

Wooncultuur

Maar misschien nog opvallender dan het gebouw zelf, is het idee erachter. Volgens Hauer draait het hier niet alleen om duurzame materialen, maar ook om een andere wooncultuur. “We willen hier echt een community realiseren,” vertelt hij. Bewoners kunnen straks via een speciale app voorzieningen reserveren: van fietsen tot sportfaciliteiten en zelfs één van de twee hotelkamers in het gebouw. “Je huurt hier eigenlijk geen woning, maar neemt een abonnement op wonen.”

Die gedachte zie je overal terug. Op de begane grond ontstaat een gezamenlijke lounge waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten of werken. Het dakterras is ontworpen als gedeelde tuin. De woningen zelf zijn compact maar slim ingedeeld, met veel daglicht, houten afwerkingen en buitenruimtes. Op de tiende verdieping laat Hauer een driekamerwoning zien met openslaande deuren naar een flink terras. De badkamers en keukens zijn afkomstig van The New Makers en Nova: circulair gemaakt. “De keukens zijn er in de bouw ingezet. De badkamer, de douche en toilet is prefab geplaatst. Eén van de lessen is dat we de keuken en de badkamer dichter bij elkaar moeten plaatsen want dat scheelt leidingwerk.” Ook in dit appartement vallen de houten plafonds en de houten kolommen op. “De huurders mogen het straks niet verven. Het moet hout blijven.”

Dakterras

“Het voelt hier bijna alsof je buiten woont,” zegt hij even later op het gezamenlijke dakterras. Op het dak bevinden zich diverse plantenbakken waar, als ook dit gaat groeien, er inderdaad een fraaie groene buitenruimte ontstaat. Onder de vloer op het dak zijn sensoren aangebracht die ervoor zorgen dat een mogelijke lekkage snel wordt ontdekt.

De basis van het gebouw bestaat uit CLT-hout: massieve houten panelen opgebouwd uit kruiselings verlijmde lagen hout. Dat materiaal slaat CO₂ op, in plaats van het uit te stoten, zoals bij traditionele bouwmaterialen vaak gebeurt. Bovendien is het gebouw ontworpen om in de toekomst aangepast, gedemonteerd en opnieuw opgebouwd te kunnen worden. “Als woonwensen veranderen, kunnen we de appartementen opnieuw indelen. En aan het einde van de levensduur is het grootste deel van het materiaal herbruikbaar.”

Ook op installatieniveau probeert het project de lat hoog te leggen. Warmtepompen benutten de temperatuur van de bodem voor verwarming en koeling, zonnepanelen leveren energie en regenwater wordt opgevangen en hergebruikt voor het groen. “Water is iets om te koesteren,” zegt Hauer.

Uitdagingen

Toch brengt bouwen met hout ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Tijdens de bouw was vocht bijvoorbeeld een belangrijk aandachtspunt. “Je bouwt met hout, dus je wil absoluut niet dat het zeiknat wordt,” zegt Hauer nuchter. “Daarom hebben we het gebouw zo snel mogelijk afgedekt om droog te kunnen afbouwen.” Onder het dak zijn bovendien sensoren aangebracht die lekkages vroegtijdig kunnen detecteren.

Opvallend is dat aanvankelijk helemaal niet bedoeld was als eigen ontwikkeling. Het project werd eerst traditioneel aanbesteed. Maar toen de aanbiedingen te hoog uitvielen, besloot het team het heft zelf in handen te nemen. Samen met mede-initiatiefnemer Sebastiaan Monteban en financier Triodos Bank werd het project alsnog samen met zo’n dertig co-makers gerealiseerd. Delft is het eerste project van The Urban Woods. Het tweede project komt in Deventer en er zijn gesprekken over diverse andere locaties in het land.

Hauer: “Dat is ook het mooie van het ontwikkelde systeem. Het is een slimme combinatie van 2D- en 3D-elementen die aanpasbaar is voor elke locatie. Zo ontstaat vrijheid qua gebouwvorm en architectuur, maar passen de woningen wel binnen het concept. De manier van samenwerken en de verankering in het (virtuele) bouwproces zorgen hier voor de opschaling, wat weer zorgt voor een snel, efficiënt en beheersbaar proces, ook qua kosten.”

In juni trekken in Delft de eerste bewoners in het gebouw. De belangstelling voor een woning in The Urban Woods bleek enorm. Dat verrast Hauer niet echt. “Mensen zoeken meer dan alleen een appartement. Ze zoeken een manier van leven.” En terwijl buiten de bouwvakkers verder werken aan de laatste gevelpanelen, lijkt precies dát misschien wel de belangrijkste ambitie van The Urban Woods: laten zien dat duurzaam bouwen niet alleen gaat over minder uitstoot, maar ook over anders samenleven in de stad.