Houtbouw kan sneller en duurzamer, maar de bouwketen blijft achter
Fabrieken blijven onder hun capaciteit draaien doordat opdrachtgevers aarzelen en kosten, risico’s en regelgeving opschaling vertragen

Kan hout helpen het woningtekort én de klimaatopgave op te lossen? Tijdens de jaarbijeenkomst van PEFC Nederland op 29 oktober stond die vraag centraal. De conclusie: met hout kunnen sneller en duurzamer woningen worden gebouwd, maar daarvoor moet de hele keten meebewegen.
De fabriek van BAM Wonen kan jaarlijks ongeveer 1.000 houten woningen produceren, maar maakt er momenteel zo’n 350. Aan de vraag van kopers ligt het niet; opdrachtgevers aarzelen nog.
Sneller bouwen met hout
Met FLOW, het industriële houten woningconcept van BAM Wonen, wordt een grondgebonden woning in één dag gemonteerd. De bouwtijd gaat daarmee van ongeveer negen naar drie maanden. Ook is de CO₂-uitstoot minimaal de helft lager dan bij de betonnen variant. Inmiddels wordt ongeveer 60 procent van de FLOW-woningen in hout gebouwd.
Toch draait de fabriek nog niet op volle capaciteit. Een houten woning is in eerste instantie duurder. De kortere bouwtijd en restwaarde van herbruikbare onderdelen kunnen dat verschil verkleinen. Bovendien wordt elke volgende woning goedkoper naarmate de productie toeneemt.
Opdrachtgevers moeten kiezen
Ook in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt gewerkt aan opschaling. Dertig gemeenten, twee provincies en 35 vastgoedpartners hebben als doel om vanaf 2030 20 procent van de nieuwbouw in hout uit te voeren. Toch blijven bouwkosten en de businesscase belangrijke drempels. Grote beleggers wijzen op de meerkosten en woningcorporaties beginnen vaak met één project, waarna ze eerst enkele jaren afwachten.
Volgens Bob van der Zande, programmaleider Houtbouw bij de MRA, komen marktpartijen pas echt in beweging als gemeenten en provincies duidelijk voor houtbouw kiezen.
Risico's vroeg in beeld brengen
Ook verzekeraars spelen een rol bij de opschaling. Veel bouw- en opstalverzekeringen zijn nog ingericht op traditionele bouw met beton en kalkzandsteen. Bij eerdere houtbouwprojecten werden ontwerpen voor beton soms rechtstreeks vertaald naar hout. Dat leidde tot schade, vooral door vocht.
Houtbouw is volgens Roy Aarts van HDI Global Nederland niet onverzekerbaar, maar kent een ander risicoprofiel. Schades komen niet vaker voor, maar kunnen groter zijn wanneer vocht te laat wordt ontdekt. Daarom pleit hij ervoor verzekeraars al bij het ontwerp te betrekken, met ervaren partijen te werken en vooraf na te denken over herstelmogelijkheden. Ook is behoefte aan één helder kader voor de verschillende richtlijnen.
Duurzame herkomst van hout
Sinds deze zomer geldt een nieuwe internationale standaard voor PEFC Project Sourcing-certificering. Inmiddels is in Nederland het eerste project volgens deze standaard opgeleverd. Daarmee kan een bouwproject als geheel worden gecertificeerd. Minimaal 70 procent van het hout moet PEFC-gecertificeerd zijn. De rest mag afkomstig zijn uit andere boscertificeringssystemen, zoals FSC.
Een groeiende vraag naar hout vraagt ook om duurzaam bosbeheer. Gemengde, toekomstbestendige bossen moeten bestand zijn tegen onder meer hitte en droogte. Opschaling van houtbouw begint daarmee niet alleen op de bouwplaats, maar ook bij het bos en de aantoonbare herkomst van het hout.
Volgens PEFC Nederland loopt houtbouw niet vast op de techniek, maar op de samenwerking tussen de verschillende schakels. Opdrachtgevers, bouwers, verzekeraars en bosbeheerders moeten gezamenlijk stappen zetten om houtbouw op grotere schaal mogelijk te maken.
Bron: Duurzaam Ondernemen, Houtbouw kan sneller en duurzamer, keten blijft achter (10 november 2026)
Foto: Unsplash

