Woningbouw in Utrecht blijft achter
Groot deel van de plannen nog niet gerealiseerd door procedures en marktomstandigheden
Gemeenten in de provincie Utrecht halen hun woningbouwdoelen vaak niet. Ondanks ambitieuze plannen blijft de realisatie achter, met grote verschillen per gemeente.
Utrechtse gemeenten hebben de afgelopen vier jaar minder woningen gebouwd dan afgesproken. In totaal werd 72 procent van de geplande woningen gerealiseerd en bijna 80 procent van de gemeenten ligt niet op schema. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS samen met regionale en lokale omroepen.
Landelijk ligt dat aandeel hoger: daar is 25 procent minder gebouwd dan gepland en zegt 61 procent van de gemeenten achter te lopen. Van de 26 Utrechtse gemeenten deden er 22 mee. Samen wilden zij 34.927 woningen bouwen, waarvan er 25.180 zijn gerealiseerd.
Binnen de provincie zijn de verschillen groot. Montfoort staat onderaan met 10 procent van de plannen gerealiseerd, gevolgd door IJsselstein (17 procent), Wijk bij Duurstede (20 procent), De Ronde Venen (23 procent) en Bunnik (30 procent).
Vertragingen hangen samen met langdurige besluitvorming, vergunningstrajecten en procedures bij de Raad van State. Ook speelt mee dat plannen vaak nog in voorbereiding zijn en woningbouwprojecten gemiddeld veel tijd kosten voordat ze gerealiseerd worden.
Aan de andere kant van de lijst staat Oudewater met 274 procent van de doelstelling, al komt dat mede door een relatief lage bouwambitie. Daarna volgen Nieuwegein, Leusden, Woudenberg en Vijfheerenlanden.
Volgens Josje Bouwmeester van de Universiteit Utrecht zegt zo’n hoog percentage vooral iets over het moment waarop projecten worden opgeleverd, niet over de hoogte van de doelstellingen zelf. Gemeenten baseren hun ambities op woningbehoefte, bevolkingsgroei en afspraken, maar de uitvoering blijkt complex.
Gemeenten zijn afhankelijk van ontwikkelaars en grondeigenaren, terwijl procedures, politieke besluitvorming en beschikbare bouwlocaties het tempo beïnvloeden. Daarnaast zorgen hogere rente, stijgende bouwkosten, netcongestie en stikstofproblematiek voor extra vertraging.
De grotere steden laten een gemengd beeld zien. Utrecht realiseerde 85 procent van de geplande 12.000 woningen en bouwt door op grote locaties zoals de Merwedekanaalzone. Amersfoort kwam uit op circa 74 procent en noemt dat onvoldoende, mede door aanhoudende vertragingen en ongunstige marktomstandigheden.
Hoewel nieuwe projecten in voorbereiding zijn en recent meer woningen in aanbouw zijn gegaan, blijft het tempo sterk afhankelijk van lokale omstandigheden en de voortgang van lopende plannen.
Bron: RTV Utrecht - 4 maart 2026
Foto: Unsplash
