Slimme architecten versnellen de ontwikkeling van houtbouw
Samenwerking en slimme prefabricage maken grootschalige houtbouw haalbaar
Houtbouw wint snel terrein, maar roept nog altijd vragen op over kosten, regels en brandveiligheid. Toch laten pioniers in Nederland zien dat betaalbare en grootschalige houtbouw wél mogelijk is. Slimme samenwerking en hybride bouwmethoden spelen daarin een belangrijke rol.
Op de plek van de oude galerijflat Valckensteyn in Rotterdam staat nu een nieuw woongebouw van kruislaaghout (CLT). Het is het eerste grootschalige houten woongebouw in Rotterdam met volledig betaalbare huurwoningen.
Projectmanager Robbert Groeneveld van woningcorporatie Woonstad raakte geïnspireerd door de documentaire Houtbouwers en wilde onderzoeken of woningnood en klimaatproblemen gecombineerd aangepakt konden worden met houtbouw. Het idee stuitte eerst op weerstand. Hout werd gezien als duur, brandbaar en kwetsbaar. Toch wist Groeneveld het bestuur te overtuigen om de mogelijkheden verder te onderzoeken.
Prefab bouwen zorgt voor snelheid en minder bouwafval
Steeds meer grote houten woonprojecten verschijnen in Nederland, zoals Sawa in Rotterdam, Poppies in Amsterdam en The Urban Woods in Delft. Opdrachtgevers kiezen voor hout vanwege duurzame ambities, maar ook omdat houtbouw vergaande prefabricage mogelijk maakt. Daardoor kan sneller, schoner en met minder bouwafval worden gebouwd. Daar staan uitdagingen tegenover, onder meer op het gebied van constructie, brandveiligheid, geluid en kosten. Zeker bij hogere gebouwen is houtbouw nog vaak duurder dan traditionele bouw met beton.
Betaalbare houtbouw vraagt slimme keuzes
Volgens architect Stefan Prins van Powerhouse Company is betaalbaarheid essentieel om houtbouw op te schalen. Bij Valckensteyn werd daarom gekozen voor een simpel en systematisch ontwerp. Veel aandacht ging naar slimme oplossingen voor constructie, brandveiligheid en geluidseisen. Dat bepaalt uiteindelijk een groot deel van de bouwkosten en bouwsnelheid.
Ook andere partijen zoals Finch Buildings, MaMa Pioneers en The Urban Woods werken met repetitieve bouwsystemen om betaalbare en opschaalbare woningbouw mogelijk te maken.
Nieuwe bouwsystemen blijven zich ontwikkelen
Architect Jurrian Knijtijzer van Finch Buildings past zijn bouwsysteem voortdurend aan op basis van nieuwe inzichten en technologische ontwikkelingen. Zo werden eerdere ontwerpen eenvoudiger en betaalbaarder gemaakt door andere materialen en compactere afmetingen toe te passen.
Ook architect Robert Winkel van Nice Developers benadrukt dat veel houtbouwprojecten pionierswerk zijn. Volgens hem zouden veel projecten zonder intensieve ontwikkelingstrajecten niet gerealiseerd zijn.
De toekomst van bouwen is hybride
Volgens architect Tim Vermeend vraagt de opschaling van houtbouw ook om een nieuwe architectuur en andere bouwcultuur. De eigenschappen van hout moeten volgens hem meer onderdeel worden van het ontwerp zelf. Tegelijkertijd blijft vrijwel elk groot houtbouwproject deels afhankelijk van beton en staal. Daardoor ontstaat steeds vaker een hybride vorm van bouwen. Volgens experts ligt de toekomst daarom niet alleen in hout, maar vooral in betere samenwerking tussen architecten, bouwers, ontwikkelaars en de hout-, staal- en betonindustrie.
Bron: de Architect - 22 april
Foto: Valckensteyn, Rotterdam
