Locatiekeuze als sleutel voor woningbouw

De grootste problemen doen zich voor bij de grootschalige projecten (NOVEX), waar nog niet de helft van de geplande woningen is gerealiseerd. Sterke nadruk op herstructurering en inbreiding leidt ook tot langere doorlooptijden en meer vertraging. Regio’s die meer kleinschalige projecten ontwikkelen, realiseren de geplande woningbouw beter.

Dit blijkt uit de notitie Voortgang woningbouw: locaties in beeld van het Economisch Instituut voor de Bouw. In de discussie over de voortgang van de woningbouw gaat veel aandacht uit naar belemmeringen zoals stikstof, netcongestie, regelgeving en bezwaarprocedures. Hoewel hier kansen liggen, is er minder aandacht voor het feit dat de risico’s voor de voortgang sterk verschillen per type project.

Er is een duidelijke samenhang tussen projectgrootte en voortgang. Grote projecten kennen niet alleen langere doorlooptijden in de planning, maar ook een veel grotere kans op vertraging. Ook herstructurerings- en inbreidingsprojecten hebben een langere doorlooptijd en meer vertraging dan uitbreidingsprojecten.

Opvallend is dat deze verschillen blijven bestaan nadat de bouw is gestart. Grote projecten blijken ook na de start bouw veel gevoeliger voor vertragingen dan kleine projecten. In combinatie met herstructurering, zoals bij veel grote NOVEX-projecten, is slechts 40 procent van de geplande woningbouw gerealiseerd.

De planning voor de NOVEX-locaties is inmiddels neerwaarts bijgesteld van 290.000 woningen tot 2030 naar 225.000 woningen. Tussen 2022 en medio 2025 zijn hiervan slechts 25.000 woningen opgeleverd. Het benodigde realisatietempo om deze doelstelling te halen lijkt niet realistisch. De belangrijkste conclusie is dat de sleutel voor meer voortgang in de woningbouw ligt bij de locatiekeuze: door vooraf beter te selecteren op risico’s en uitvoerbaarheid kan de voortgang aanzienlijk worden verbeterd.

Bron: Economisch Instituut voor de Bouw - 22 december 2025
Foto: Unsplash / Fons Heijnsbroek