Goede plannen, geen voortgang
Woningbouw stokt door geldgebrek, capaciteit en strakke regels
Drie recente woningbouwprojecten laten zien waar het in de praktijk misgaat. Ambitie is er genoeg, maar projecten lopen vast op onrendabele toppen zonder dekking, beperkte ambtelijke capaciteit en strakke provinciale kaders. Zonder financiële ruimte en voldoende uitvoeringskracht komt de woningbouw simpelweg niet op gang.
Drie concrete woningbouwprojecten in Rijpwetering, Harmelen en Oudewater laten zien waar versnelling in de praktijk vastloopt. Tijdens een debat van WoningBouwersNL met bestuurders, ontwikkelaars, provincies en het Rijk werd duidelijk dat niet één knelpunt domineert, maar een combinatie van onvoldoende middelen voor onrendabele toppen, beperkte ambtelijke capaciteit en strak provinciaal beleid.
Volgens algemeen directeur Coen van Rooyen zet het coalitieakkoord stappen in de goede richting. Minder bezwaar- en beroepsmogelijkheden, meer standaardisatie en een sterkere rol van het Rijk sluiten aan bij wat nodig is. Maar versnellen lukt alleen als plannen financieel haalbaar blijven. Zonder tijdig geld en ruimte voor rendement komt er geen woning bij.
In Rijpwetering loopt het project Straathof sinds 2017 vast op provinciaal beschermingsbeleid. Er loopt een bezwaarprocedure van Provincie Zuid-Holland bij de Raad van State. De ontwikkelaar schetst dat overleg uitblijft en dat wordt gezegd dat het niet kan, zonder nader onderzoek of alternatief. Ook de gemeente ervaart dat pogingen om ruimte te vinden worden afgehouden, met het argument dat eerst bestaande plancapaciteit benut moet worden.
In Harmelen is gebrek aan ambtelijke capaciteit de belangrijkste bottleneck. De locatie Polder Haanwijk is al jaren in beeld, maar prioritering en beperkte capaciteit zorgen voor vertraging. Andere opgaven vragen eveneens aandacht. De provincie Utrecht heeft ingestemd met 200 woningen, maar ook daar bestaan zorgen over uitvoeringskracht bij gemeenten. Flexpools bieden ondersteuning, maar structurele versterking is nodig om alle opgaven aan te kunnen.
In Oudewater drukken extra erfgoedkosten de businesscase. Het plan rond de zestiende-eeuwse touwbaan loopt vast door monumenteneisen en capaciteitsgebrek bij het provinciale erfgoedteam. De gemeente wil restauratie en woningbouw combineren en erfgoedbehoud daaruit financieren, maar voortgang blijft uit. Er wordt gekeken of het erfgoeddeel uit de businesscase kan worden gehaald en via subsidies kan worden opgelost.
De rode draad in alle drie de casussen: ambities stapelen zich op, terwijl financiële dekking en capaciteit achterblijven. Versnelling vraagt niet alleen om minder regels, maar om scherpe prioritering, bestuurlijke samenwerking en realistische financiële randvoorwaarden. Marktpartijen geven aan klaar te staan om te leveren, mits er rust in regels en ruimte voor rendement ontstaat.
Bron: Stadszaken - 9 februari 2026
Foto: Unsplash
