Van plannen naar uitvoering: creatieve woningbouw blijft te vaak hangen
Splitsen, optoppen en woningdelen bieden kansen, maar vragen om duidelijke keuzes en uitvoering
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen presenteren partijen volop ideeën om het woningtekort aan te pakken. Oplossingen als optoppen, splitsen en woningdelen worden veel genoemd, maar blijven vaak vaag. Juist door deze plannen concreet te maken en belemmerende regels aan te passen, kunnen gemeenten sneller extra woningen realiseren.
Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht is de vraag hoe gemeenten het woningtekort gaan aanpakken. Partijen noemen oplossingen als het splitsen, delen en optoppen van woningen, maar blijven vaak vaag. Het onderwerp wordt vaak neergezet als een relatief makkelijke manier om meer woningen te realiseren, maar zonder concrete uitwerking levert het weinig op.
Zo wordt gesteld dat optoppen duizenden extra woningen kan opleveren, maar blijft onduidelijk hoe dat precies moet gebeuren. Ook plannen voor splitsen of uitbreiden blijven vaak algemeen, zonder concrete locaties of aantallen.
De noodzaak is groot. Van het doel om jaarlijks 100.000 woningen te bouwen wordt weinig gerealiseerd; vorig jaar waren dat er slechts 69.000. Tegelijkertijd neemt de druk toe doordat de komende jaren veel vakmensen met pensioen gaan.
Creatieve oplossingen kunnen wel degelijk bijdragen. Door het splitsen, optoppen en transformeren van gebouwen kunnen in twintig kwetsbare stedelijke wijken 36.900 tot 44.000 extra woningen worden gerealiseerd.
In de praktijk lopen deze plannen vaak vast op regels en randvoorwaarden. Gemeenten hanteren verschillende regels voor splitsen en optoppen en houden rekening met mogelijke overlast en parkeerdruk. Zo geldt vaak een algemene parkeernorm van anderhalve plek per woning, terwijl niet iedereen een auto heeft.
Daarmee zitten gemeenten zichzelf soms in de weg. Regels zoals ‘één huishouden per woning’ en strikte parkeernormen maken het moeilijker om bestaande woningen beter te benutten, terwijl deze aangepast kunnen worden. Ook landelijke regels spelen een rol. Huurtoeslag geldt alleen voor zelfstandige woonruimte, waardoor woningdelen minder aantrekkelijk wordt. Samenwonen kan bovendien financieel nadelig uitpakken, bijvoorbeeld bij een uitkering of AOW.
Het aanpassen van regelgeving kost tijd, maar is nodig om deze oplossingen mogelijk te maken. Tegelijk blijft de vraag of het dit keer niet bij intenties blijft, maar daadwerkelijk leidt tot uitvoering.
Splitsen, optoppen en transformeren zijn geen wondermiddel voor het woningtekort, maar kunnen wel bijdragen aan verlichting. Zeker als regels worden aangepast en plannen concreet worden gemaakt, kan er extra ruimte op de woningmarkt ontstaan.
Bron: NU.nl - 1 maart 2026
Foto:
