Honderdduizend woningen per jaar: ambitie of realiteit?
De bouwsector ziet kansen, maar alleen als randvoorwaarden op orde zijn
Honderdduizend nieuwe woningen per jaar geldt al jaren als dé norm om het woningtekort terug te dringen. Toch blijft de productie achter en schommelt deze rond de 80.000 tot 85.000 woningen. Volgens marktpartijen is opschaling mogelijk, maar alleen met stabiel beleid, voldoende vergunningen en beter benutten van prefabcapaciteit. Zonder structurele veranderingen blijft het doel vooral een ambitie.
Weinig getallen zijn zo vaak genoemd als honderdduizend: het aantal nieuwe woningen dat jaarlijks nodig zou zijn om het woningtekort op te lossen. Jarenlang was dit een politiek-bestuurlijke belofte. Toch is het doel sinds 2022 niet gehaald. Na 90.000 woningen in dat jaar daalde de productie tot onder de 80.000 in 2025. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) stijgt dit naar 81.000 en 85.000 in de jaren daarna, maar ook dat wordt door sommige experts als optimistisch gezien.
Het getal is gebaseerd op onderzoek van Brink Groep uit 2017, waarin voor 2030 een behoefte van circa één miljoen woningen werd berekend. Verdeeld over de jaren tot 2030 leidde dat tot de ambitie van rond de honderdduizend woningen per jaar. Wat begon als streven, groeide uit tot beleid in het Programma Woningbouw en kreeg een centrale rol bij de Woontop.
Het nieuwe coalitieakkoord noemt het getal niet meer expliciet en stelt dat honderdduizend per jaar momenteel niet wordt gehaald. Eerder waarschuwden de Raad van State, de Algemene Rekenkamer en de Nationale ombudsman al voor onrealistische beloften die het vertrouwen in de overheid kunnen schaden.
De sector: het kan, maar niet zonder veranderingen
De bouwsector denkt dat honderdduizend woningen per jaar mogelijk zijn, mits aan voorwaarden wordt voldaan. Er zijn voldoende woningbouwfabrieken en marktpartijen die willen opschalen. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat dit niet van de ene op de andere dag kan. Opschalen vraagt voorbereidingstijd, stabiele vraag en voldoende capaciteit bij corporaties en bouwbedrijven.
Corporaties moeten volgens afspraken jaarlijks circa 30.000 woningen realiseren, maar financiële ruimte en voorspelbaar beleid zijn daarvoor cruciaal. Onverwachte beleidswijzigingen, zoals ingrepen in het huurbeleid of fiscale maatregelen, zorgen voor onrust en bemoeilijken langetermijninvesteringen.
Vier terugkerende knelpunten
1. Opschalen kost tijd
Na jaren van lagere productie is het lastig om in één keer naar honderdduizend woningen te springen. Een geleidelijke groei wordt realistischer geacht.
2. Financiële randvoorwaarden
Corporaties en ontwikkelaars hebben stabiel en voorspelbaar beleid nodig om investeringen te kunnen plannen.
3. Vergunningen en decentrale belemmeringen
Voor honderdduizend woningen zijn ook honderdduizend bouwlocaties en vergunningen nodig. Onzekerheid rond stikstof en mogelijk ook waterkwaliteit belemmert vergunningverlening en maakt opschaling moeilijk.
4. Onderbenutting prefabcapaciteit
Prefabfabrieken draaien vaak op ongeveer de helft van hun capaciteit. Gemeentelijke verschillen in eisen en trage besluitvorming remmen verdere opschaling.
Niet alleen een getal
Volgens verschillende experts ligt de productie met 80.000 à 90.000 woningen per jaar niet ver van de honderdduizend af. Er zijn bovendien veel verleende vergunningen waarop gebouwd kan worden. Tegelijkertijd moet de discussie niet alleen om aantallen draaien, maar ook om kwaliteit, locatie en doelgroep. Er lijkt sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod, bijvoorbeeld tussen kleine appartementen en de vraag naar eengezinswoningen.
Het coalitieakkoord zet in op een slagvaardiger overheid en versoepeling van regels om bouwen eenvoudiger te maken. Of de ambitie van honderdduizend woningen per jaar daadwerkelijk terugkeert als harde doelstelling, blijft de vraag. Duidelijk is wel: onder de juiste randvoorwaarden kan het tempo omhoog, maar zonder structurele veranderingen blijft het bij een ambitie.
Bron: Cobouw - 17 februari 2026
Foto: Unsplash
