Versnelling in de bouw vraagt om integrale aanpak van transitieopgaven
Om de bouw te versnellen, zijn gedeelde data, standaarden en doelen nodig
De Nederlandse gebouwde omgeving staat voor een complexe transitie. Dat blijkt uit de nieuwe editie van het rapport Op weg naar CO₂-neutraal 2026, gepubliceerd door de Klimaattop Gebouwde Omgeving. Volgens het rapport is versnelling alleen mogelijk wanneer de verschillende opgaven integraal worden benaderd en partijen beter samenwerken.
Tot 2040 zijn circa 1,3 miljoen extra woningen nodig, terwijl het huidige woningtekort rond de 400.000 ligt. Industrieel bouwen, optoppen, splitsen en transformatie van bestaande gebouwen bieden kansen. Inmiddels wordt 21,2 procent van de nieuwbouwwoningen industrieel gerealiseerd. De uitdaging verschuift daarmee van techniek naar voldoende schaal, vraag en samenwerking.
Bestaande bouw en materialen beter benutten
Voor de klimaatopgave ligt de grootste winst in de bestaande gebouwvoorraad. Inmiddels heeft 45,7 procent van de woningen een geregistreerd energielabel A of beter. Tegelijkertijd hebben ruim 606.000 woningen nog label E, F of G. De resterende CO₂-opgave vraagt om aandacht voor werkelijk energiegebruik en materiaalgebonden emissies.
Ook circulair en biobased bouwen bieden kansen. Het aanbod van biobased producten met een gecontroleerde milieuverklaring is meer dan verdubbeld. Bij kleinschalige woningrenovaties groeide het aandeel biobased isolatie in één jaar met 46 procent.
In de Nederlandse gebouwde voorraad zit naar schatting 250 tot 500 miljard euro aan materiaalwaarde. De uitdaging is om deze materialen op grotere schaal te hergebruiken en daarvoor structurele vraag en samenwerking in de keten te organiseren. Door de materiaalwaarde financieel mee te wegen, ontstaat bovendien ruimte voor nieuwe investeringen.
Netcongestie vraagt om een andere manier van bouwen
Netcongestie wordt een bepalende randvoorwaarde voor woningbouw en verduurzaming. Volgens onderzoek van CE Delft kunnen met netbewust bouwen tot 430 extra woningen worden gerealiseerd met dezelfde netcapaciteit. Dat vraagt om een andere manier van ontwerpen, waarbij energie al vanaf de eerste planfase wordt meegenomen.
Data, digitalisering en samenwerking zijn volgens het rapport belangrijke voorwaarden om de verschillende opgaven te verbinden. Digital twins, uniforme meetmethoden en gedeelde informatie kunnen helpen om klimaatrisico's, materiaalstromen en verduurzaming beter te sturen. De kennis en technologie zijn grotendeels aanwezig. De volgende stap ligt in het verbinden, opschalen en uitvoeren van oplossingen die al werken.
Download de publicatieBron: Duurzaam Ondernemen, Versnelling in de bouw is alleen mogelijk wanneer alle transitie-opgaven integraal worden benaderd (3 november 2026)
Foto: Unsplash
